ਕੇਰਕਚਰ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕੋਰਬਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੰਜੂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਹੁਨਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਢਾਕਾ ‘ਚ ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਹੋਏ ਮਹਿਲਾ ਕਬੱਡੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2025 ਦੇ ਫਾਈਨਲ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਸੰਜੂ ਨੂੰ ‘ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਖਿਡਾਰੀ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਟੀਮ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਹੀ ਹੈ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸੰਜੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਕਬੱਡੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲੀਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸੰਜੂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਕਬੱਡੀ ਨੂੰ ‘ਮੌਜ-ਮਸਤੀ ਦੀ ਖੇਡ’ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਬੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੰਜੂ ਦਾ ਅਸਲ ਸਫ਼ਰ 2021 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕੋਰਬਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਬੱਡੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ 90 ਮਿੰਟ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਦਿਨ ਕੋਰਬਾ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਪਾਲੀ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।
ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਮਜੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸਿਰਫ 75,000 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖਰਚਾ ਉਸ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਜੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।
ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਖੇਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੇਟ ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਅਤੇ ਗਰਲਜ਼ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਕਬੱਡੀ ਅਕੈਡਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮੁਫਤ ਸਿਖਲਾਈ, ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਤਾਈਪੇ ਨੂੰ 35-28 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਤਾਂ ਸੰਜੂ ਨੂੰ ਐਮਵੀਪੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ US$1,500 ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਰਕਮ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਮੋਢੇ ਦੀ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੰਜੂ ਨੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਟਾਈਲ ਬਦਲਣਾ ਪਿਆ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਰਣਨੀਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਖੇਡ ਕੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੜ੍ਹਤ ਦਿਵਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਚੀਨੀ ਤਾਈਪੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 14 ਅੰਕ ਬਣਾਏ।
ਸੰਜੂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ‘ਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਕਈ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਖੇਡ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
