ਮਿਲਾਨ ਕੋਰਟੀਨਾ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਿੰਜਰ ਸਕਾਈਅਰ ਵਲਾਦਿਸਲਾਵ ਹਰੈਸਕੇਵਿਚ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ “ਯਾਦ ਦਾ ਹੈਲਮੇਟ” ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੈਲਮੇਟ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰੇ ਗਏ ਯੂਕਰੇਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਨ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ 27 ਸਾਲਾ ਹੇਰਾਸਕੇਵਿਚ ਨੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਹੀ ਹੈਲਮੇਟ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੌੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ (ਆਈਓਸੀ) ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਿਰਸਟੀ ਕੋਵੈਂਟਰੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ‘ਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਨਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਆਈਓਸੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੈਲਮੇਟ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸੀ। ਹਰਾਸਕੇਵਿਚ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਓਲੰਪਿਕ ਪਲ ਗੁਆ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੈ।
ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਖੇਡ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਨਿਆਂਇਕ ਸੰਸਥਾ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਆਰਬਿਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਸਪੋਰਟ (ਸੀਏਐਸ) ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲੇ ਤੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਧੀਨ ਦੌੜ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। CAS ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਸਮੀਖਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਆਈਓਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੋਵੈਂਟਰੀ ਖੁਦ ਸਵੇਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਹਰਾਸਕੇਵਿਚ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਈਓਸੀ ਨੇ ਬਲੈਕ ਆਰਮਬੈਂਡਜ਼ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ।
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਓਲੰਪਿਕ ‘ਚ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ‘ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਅਮਰੀਕੀ ਦੌੜਾਕਾਂ ਟੌਮੀ ਸਮਿਥ ਅਤੇ ਜੌਨ ਕਾਰਲੋਸ ਨੇ 1968 ਦੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮੁੱਠੀ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੋਲੋਦੀਮੀਰ ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਯਾਦ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਤੱਕ 660 ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਕੋਚ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਯੁਵਾ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੈਲਮੇਟ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਜੰਗ ‘ਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀਮ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਭਾਵੁਕ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਮਿਕਸਡ ਰੀਲੇਅ ਲੂਜ ਟੀਮ ਨੇ ਦੌੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਹੈਲਮੇਟ ਵਧਾ ਕੇ ਹੇਰਾਸਕੇਵਿਚ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਕੋਚ ਮਿਖਾਈਲੋ ਵੀ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।
ਅਮਰੀਕੀ ਪਿੰਜਰ ਸਕਾਈਅਰ ਡੇਨੀਅਲ ਬੇਅਰਫੁੱਟ ਨੇ ਹੇਰਾਸਕੇਵਿਚ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਾਤਵੀਆ ਦੇ ਕੋਚ ਇਵੋ ਸਟੀਨਬਰਗਸ ਨੇ ਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਬੇਲਾਰੂਸੀ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੂੰ 2022 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ IOC ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਖਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀਮਤ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
