ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2026 ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮੀਖਿਆ (SIR) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਸੀ.ਈ.ਓ.) ਅਨਿੰਦਿਤਾ ਮਿੱਤਰਾ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 7,97,263 ਨਵੇਂ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਫਾਈਨਲ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚੋਂ 13.6 ਲੱਖ ਨਾਮ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2 ਕਰੋੜ 1 ਲੱਖ ਸੱਤ ਸੌ ਸਤਾਈ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਮਿਟਾਏ ਗਏ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਟਾਏ ਗਏ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿੰਨੋਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਚੋਣ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ

ਲੁਧਿਆਣਾ ‘ਚ 4,16,088, ਜਲੰਧਰ ‘ਚ 1,84,997, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਚ 2,42,751, ਪਟਿਆਲਾ ‘ਚ 1,38,624 ਅਤੇ ਮੋਹਾਲੀ ‘ਚ 1,53,714 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸਾਲ 2022 ਦਾ ਚੋਣ ਸਮੀਕਰਨ

ਪਿਛਲੀਆਂ 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 9 ਵਿੱਚੋਂ 8 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ‘ਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਦੀਆਂ 9 ‘ਚੋਂ 5 ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੂਰਬੀ ਵਿੱਚ 9 ਹਜ਼ਾਰ 537 ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਲੀਡ ਨਾਲ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਕੁੱਲ ਫਰਕ 68 ਹਜ਼ਾਰ 073 ਵੋਟਾਂ, ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਚ 17 ਹਜ਼ਾਰ 295 ਵੋਟਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਵਿੱਚ 4 ਹਜ਼ਾਰ 396 ਵੋਟਾਂ, ਪੱਛਮੀ ਵਿੱਚ 14 ਹਜ਼ਾਰ 535 ਵੋਟਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ 22 ਹਜ਼ਾਰ 310 ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਲੀਡ ਰਹੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 3 ਲੱਖ 22 ਹਜ਼ਾਰ 224, ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 3 ਲੱਖ 01 ਹਜ਼ਾਰ 282 ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਨੂੰ 2 ਲੱਖ 37 ਹਜ਼ਾਰ 077 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।

2024 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ‘ਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 2 ਲੱਖ 55 ਹਜ਼ਾਰ 181, ‘ਆਪ’ ਨੂੰ 2 ਲੱਖ 14 ਹਜ਼ਾਰ 880 ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 2 ਲੱਖ 07 ਹਜ਼ਾਰ 205 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ 3 ਲੱਖ 90 ਹਜ਼ਾਰ 053 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 2 ਲੱਖ 14 ਹਜ਼ਾਰ 060 ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 2 ਲੱਖ 8 ਹਜ਼ਾਰ 889 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 8 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 2024 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ 5 ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਤਿੰਨ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਅੱਗੇ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਹਿਮ ਹੈ

ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਪੀ, ਬਿਹਾਰ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੋਟਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਾਰੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਿਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਯੋਗ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਟਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ SIR ਦੇ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਚੋਣ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਯੂਪੀ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਭਾਜਪਾ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਝੁਕਾਅ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। 2024 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਵੋਟ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਲਗਭਗ 18.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਲਾਭ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ SIR ‘ਚ 13 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਂ ਡਿਲੀਟ, ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ