ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦੁਆਰਾ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026-27 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੂਬੇ ‘ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ‘ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀ’ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਭਾਜਪਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਟੀਐਮਸੀ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਝੂਠ ਦਾ ਪੁਲੰਦਾ’ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਡਾਨਕੁਨੀ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੂਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਮਰਪਿਤ ਮਾਲ ਰੇਲ ਕਾਰੀਡੋਰ, ਦੁਰਗਾਪੁਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੱਬ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ‘ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੋਰੀਡੋਰ’ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ‘ਪੀ ਦੇ ਪੰਜ ਰਾਜਾਂ’ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਇਸ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਅਧਾਰਤ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਦਮ ਮੰਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਾਨਕੁਨੀ-ਸੂਰਤ ਮਾਲ ਰੇਲਗੱਡੀ ਕੋਰੀਡੋਰ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਬਜਟ ‘ਚ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਹਿਮ ਵਾਅਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਆਦਤ! ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ‘ਚ ਬੀਐੱਲਏ ਹਮਲੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼, ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮੂੰਹਤੋੜ ਜਵਾਬ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਲ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗੀ। ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਬੰਗਾਲ ਨੂੰ ਨੀਤੀਗਤ ਖੜੋਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਪੁਰਵੋਦਿਆ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ 4,000 ਈ-ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਟੀ.ਐੱਮ.ਸੀ.) ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਬਜਟ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ-ਰਾਜ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਹੋਰ ਸਬੂਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਬੰਗਾਲ ਲਈ 5 ਮੁੱਖ ਬਜਟ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ‘ਮਿਸ਼ਨ ਪੁਰਵੋਦਿਆ’ ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਾਲ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਡਮੈਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ:
ਡੰਕੁਨੀ-ਸੂਰਤ ਸਮਰਪਿਤ ਮਾਲ ਕਾਰੀਡੋਰ: ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਡਾਨਕੁਨੀ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੂਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮਾਲ ਰੇਲ ਕਾਰੀਡੋਰ (DFC) ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇਗਾ।
ਵਾਰਾਣਸੀ-ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਰੇਲ: ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਕੋਰੀਡੋਰ (ਬੁਲੇਟ ਟਰੇਨ ਰੂਟ) ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਈਸਟ ਕੋਸਟ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਕੋਰੀਡੋਰ (ਦੁਰਗਾਪੁਰ): ਦੁਰਗਾਪੁਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ‘ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੋਡ’ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ।
4,000 ਈ-ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਮਾਰਗ: ਪੁਰਵੋਦਿਆ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਬੰਗਾਲ ਸਮੇਤ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 4,000 ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ 20 ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ।
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਸਰਕਟ: ‘ਪੁਰਵੋਦਿਆ’ ਦੇ ਪੰਜ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 5 ਨਵੇਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਟੀਐਮਸੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ‘ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਲਾਭ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰਖੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ। “ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਕੇਂਦਰ ਇੱਕ ਵਾਈਟ ਪੇਪਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਮਨਰੇਗਾ ਜੌਬ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਨੂੰ 2021 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਇਰੈਕਟ ਬੈਨੀਫਿਟ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (DBT) ਦੁਆਰਾ ਪੈਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।
ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਸੜਕ ਯੋਜਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫੰਡ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਕਾਇਆ ਪਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਐਲਾਨ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਗੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਜਟ ‘ਚ ਬੰਗਾਲ ‘ਤੇ ਜੋ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ‘ਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬਜਟ ਵੰਡ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਸੂਬੇ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਨੂੰ ਸੰਘੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਟ ‘ਚ ਚੋਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। “ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੋਟਰ ਫਿਰ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਵਾਅਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।