ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੈਮਾਨੇ, ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਪੱਖੋਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਸਸਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਰੀਜ਼ ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ‘ਦੇਖਭਾਲ ਈਕੋਸਿਸਟਮ’ (Care Ecosystem) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਡਾਕਟਰੀ ਉੱਤਮਤਾ, ਆਰਾਮ, ਆਸਾਨ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ (Healthcare Real Estate) ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ 2.0: ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ

‘ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ 2.0’ ਇਸ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਧਾਰਨਾ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਜ਼ੋਨਿੰਗ, ਮਾਸਟਰ ਪਲੈਨਿੰਗ, ਅਤੇ ਸੰਪੱਤੀ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦੇ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ (Destinations) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਰੀਜ਼ ਅਕਸਰ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਭਰੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਲ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨਵੀਂ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ।

ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਵਿੱਚ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ (Hospitality) ਦਾ ਸੁਮੇਲ

ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਉਦਯੋਗ (Hospitality Industry) ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮ, ਸਹਿਜ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਅਨੁਭਵ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹੋ ਸਿਧਾਂਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

• ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮਰੀਜ਼ ਕਮਰੇ: ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ‘ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਸਪੇਸ’ ਵਜੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਧੁਨੀ ਆਰਾਮ (Acoustic comfort) ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਹੋਟਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

• ਤੰਦਰੁਸਤੀ-ਮੁਖੀ ਥਾਂਵਾਂ: ਲੈਂਡਸਕੇਪਡ ਵਿਹੜੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਥੈਰੇਪੀ ਜ਼ੋਨ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਰਿਕਵਰੀ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਐਡ-ਆਨ (Add-ons) ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਵੱਲੋਂ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਲੋੜਾਂ

ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ, ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਪਲੈਨਿੰਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਕੌਂਸਲਟੇਸ਼ਨ ਸੂਟ, ਡਿਜੀਟਲ ਚੈੱਕ-ਇਨ ਜ਼ੋਨ, ਸਮਾਰਟ ਮਰੀਜ਼ ਰੂਮ, ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਬਿਲਡਿੰਗ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ (IBMS) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਟਾਫ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਉਡੀਕ ਸਮਾਂ ਘੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ (Sustainable) ਵਿਕਾਸ

ਇੱਕ ਸਫਲ ਗਲੋਬਲ ਹਸਪਤਾਲ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਨਿਰਪੱਖ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਥਾਨ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗਲੋਬਲ ਸੰਕੇਤ (Signages), ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਰਾਕ ਸੰਬੰਧੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਰਸੋਈਆਂ ਬਣਾਉਣਾ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ‘ਆਪਣੇਪਣ’ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਡੇਲਾਈਟਿੰਗ, ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ (Renewable Energy) ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ, ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ (ਸਥਿਰਤਾ) ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸਿੱਟਾ: ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ‘ਤਜਰਬਾ’ ਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ 2.0 ਉਸ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਖਾਵੇ ਨਾਲੋਂ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਵੇ।