ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਯੁੱਧ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (DRDO) ਨੇ ਚਾਂਦੀਪੁਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਕੀ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ (QKD) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ‘ਚ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਅਕਤੀ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ‘ਚ ਦਖਲ-ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਡੀਆਰਡੀਓ ਦੀ ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਡੇਟਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਡੀਆਰਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੀਆਰਡੀਓ ਟੀਮ ਨੇ ਚਾਂਦੀਪੁਰ ਸਥਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਾਈਵ ਸੰਚਾਰ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਟੈਸਟ ਨੇ ਅਸਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਕੁਆਂਟਮ ਦੀ ਵੰਡ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੋਪਖਾਨੇ ਅਤੇ ਬਖਤਰਬੰਦ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਵੰਡ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੀ ਹੈ?
ਕੁਆਂਟਮ ਕੀ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ QKD ਇੱਕ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ ਜੋ ਐਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਕੁੰਜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵੰਡਣ ਲਈ ਕੁਆਂਟਮ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਧਾਰਣ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
QKD ਪਲੇਟਫਾਰਮ Tacbit ਲੈਬਜ਼ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
DRDO ਨੇ ਉਤਪਾਦਨ ਭਾਗੀਦਾਰ Tacbit ਲੈਬਜ਼ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਡਿਵਾਈਸਾਂ, ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ (MCC) ਕਲੱਸਟਰ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੁਆਂਟਮ ਕੀ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ (QKD) ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ। ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਟੈਸਟ ਰੇਂਜ, ਚਾਂਦੀਪੁਰ ਦੇ ਲਾਈਵ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਿਹਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ-ਰੋਧਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੁਆਂਟਮ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ?
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕੁਆਂਟਮ ਕੁੰਜੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ-ਰੋਧਕ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। QKD ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੁੰਜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਲਈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ-ਰੋਧਕ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਗਣਿਤਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਸਟਮਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ
ਕੁਆਂਟਮ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਰੱਖਿਆ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਡੀਆਰਡੀਓ ਵੱਲੋਂ ਐਸਟਰਾ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਸਟਰਾ-1, ਜਿਸ ਦੀ ਰੇਂਜ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਕੇ 160 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਡੀਆਰਡੀਓ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਰੇਂਜ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:
ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ! ਡੀਆਰਡੀਓ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ
