ਰਾਫੇਲ-ਐਮ (ਸਮੁੰਦਰੀ) ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਾਂਤ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਅਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਨਾਲ 26 ਰਾਫੇਲ-ਐਮ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 22 ਸਿੰਗਲ-ਸੀਟਰ ਅਤੇ 4 ਟਵਿਨ-ਸੀਟਰ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 2028 ਦੇ ਅਖੀਰ ਜਾਂ 2029 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਰਾਫੇਲ-ਐਮ ਨੂੰ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ INS ਵਿਕਰਾਂਤ ਦੀ ਲੜਾਕੂ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇਗੀ।
ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੇਗੀ
ਰਾਫੇਲ-ਐਮ ਇੱਕ ਕੈਰੀਅਰ-ਅਧਾਰਤ ਟਵਿਨ-ਇੰਜਣ ਮਲਟੀਰੋਲ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਫ੍ਰੈਂਚ ਕੰਪਨੀ ਡਸਾਲਟ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਸਪੀਡ ਲਗਭਗ 1.8 Mach ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 15.3 ਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ Safran ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਦੋ M88 ਟਰਬੋਫੈਨ ਇੰਜਣਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਗਲ-ਸੀਟਰ ਅਤੇ ਟਵਿਨ-ਸੀਟਰ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਰਾਫੇਲ-ਐੱਮ- ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ
- Rafale-M ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਸ ਦੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰਜ਼ ਤੋਂ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੈਂਡਿੰਗ ਗੀਅਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੈਂਡਿੰਗ ਹੁੱਕ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਏਅਰਫ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰਜ਼ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਅਰੇਸਟਰ ਵਾਇਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਰ ਸਕੇ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਨੂੰ ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਵਰਗੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਤੋਂ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਟਰਾਇਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
- Rafale-M ਨੂੰ ਥੇਲਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ RBE2 AESA ਰਾਡਾਰ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਵਾ ਅਤੇ ਸਤਹ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ SPECTRA ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਵੀ ਲੈਸ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਡਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੋਜ, ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਜਵਾਬੀ ਉਪਾਅ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਬਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਰਾਫੇਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਮੀਟਿਓਰ ਅਤੇ ਐਮਆਈਸੀਏ ਵਰਗੀਆਂ ਹਵਾ ਤੋਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। Meteor ਨੂੰ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਰੇਂਜ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ MICA ਹਵਾਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਹਵਾ ਤੋਂ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਜਿਵੇਂ SCALP ਅਤੇ 30 mm ਤੋਪ ਵੀ ਰਾਫੇਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਐਂਟੀ-ਸ਼ਿਪ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵੇਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਰਾਫੇਲ-ਐਮ ਪੈਕੇਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
- ਰਾਫੇਲ-ਐੱਮ ਹਵਾ ‘ਚ ਈਂਧਨ ਭਰਨ ‘ਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸੈਂਸਰਾਂ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਆਧਾਰਿਤ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ-ਫਰਾਂਸ ਵਿਚਾਲੇ 63,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸੌਦਾ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚਕਾਰ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਨੂੰ ਲਗਭਗ 63,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਲਈ 26 ਰਾਫੇਲ-ਐਮ ਜਹਾਜ਼ ਖਰੀਦੇ ਜਾਣੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 22 ਸਿੰਗਲ-ਸੀਟਰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਚਾਰ ਟਵਿਨ-ਸੀਟਰ ਸਿਖਲਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਮਝੌਤੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ 2030 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਰਾਫੇਲ-ਐਮ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਲੜਾਕੂ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੰਚਾਲਨ ਸਮਰੱਥਾ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਉਪਲਬਧ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲ ਸੈਨਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਏਕੀਕਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਫਲ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ‘ਚ ਸਮਰੱਥ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ‘ਮੈਂਗਰੋਲ’ ਨੂੰ ਜਲ ਸੈਨਾ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-
ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਥੱਪੜ, ਰਾਫੇਲ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਰੀ
