‘ਸਲਾਮ ਬਾਂਬੇ!’, ‘ਖਾਮੋਸ਼ੀ’ ਅਤੇ ‘ਵੈਲਕਮ’ ਵਰਗੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਯਾਦਗਾਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ‘ਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਬਹੁਮੁਖੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਉੱਘੇ ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ 76 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ‘ਚ ਗੋਆ ਸਥਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਜਗਤ ‘ਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 1994 ਦੀ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਅਤੇ ਆਈਕਾਨਿਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ‘ਟਰੈਜਡੀ ਕਿੰਗ’ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਫਿਲਮ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣੇਗੀ।
ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੇਹੁਲ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਫਿਲਮ ਦੇ 30 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ‘ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਠਿਕਾਣਾ’ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ ਦੀ ‘ਅਜੰਤਾ ਆਰਟਸ’ ‘ਚ ਫਿਲਮ ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ, ਸਾਇਰਾ ਬਾਨੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਮੇਹੁਲ ਕੁਮਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਫਿਲਮ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਰਗਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ, ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦੀ ਕੀਤੀ ਤਾਰੀਫ਼, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਆਈ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ
ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ”ਦਲੀਪ ਸਾਹਬ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੀ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਰਗਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ‘ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ’ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਰਗਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰ ਲਵੇ, ‘ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ’ ਦਾ ਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਮੇਹੁਲ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਦਲੀਪ ਸਾਹਬ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਨਾ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਵੀ ਕਰਨਗੇ, ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਦਾ ਨਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇਗਾ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਫਿਲਮ ਦੀ ਕਾਫੀ ਤਾਰੀਫ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਨਾਨਾ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਲੀਪ ਸਾਹਬ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਨਾ ਜੋ ਵੀ ਕਰੇਗਾ, ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਦਾ ਨਾਂਅ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗਾ।” ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੇਖੋ, ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਗੋਆ ‘ਚ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ GMCH ਪਹੁੰਚੇ
ਇਤਫਾਕ ਨਾਲ, ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੂੰ ਇੱਕਲੌਤਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ। ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੁਲਾਇਆ। ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੌਲੀਆ ਲਿਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਕੁਰਤਾ ਲਿਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਐਵਾਰਡ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। 1994 ‘ਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਨੂੰ ਮੇਹੁਲ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ, ਡਿੰਪਲ ਕਪਾਡੀਆ, ਅਤੁਲ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਕੁਲਕਰਨੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਫਰੀਦਾ ਜਲਾਲ, ਪਰੇਸ਼ ਰਾਵਲ, ਟੀਨੂੰ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਡੈਨੀ ਡੇਂਗਜ਼ੋਂਗਪਾ ਨੇ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਚਾਰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: 60 ਦਿਨ ਕਾਰਗਿਲ ‘ਚ ਰਹੇ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ, ਜਾਰਜ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਤੋਂ ਮੰਗੀ ਇਜਾਜ਼ਤ
ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੂੰ ਉਸ ਸਾਲ ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਦੇ ਜ਼ਿੱਦੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਇਲਾਗ, “ਯੇ ਮੁਸਲਿਮ ਕਾ ਖੂਨ, ਯੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾ ਖੂਨ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿਸ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ, ਕਿਹੜਾ ਹਿੰਦੂ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ” ਅੱਜ ਵੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
