ਜੀਂਦ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜੀਂਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਣੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿਖਾ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਵੱਛ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ ਹੈ।
ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੀਂਦ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਟ੍ਰੇਨਸੈਟਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।
200 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚੇ ਤਿਰੰਗੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ 10 ਡੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰੇਲਗੱਡੀ (ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 74010) ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਉਤਰ ਗਈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਆਸ਼ਿਮ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਸਮਾਨੀ-ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਸਟਾਈਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਬ੍ਰੌਡ-ਗੇਜ ਰੇਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਪਾਵਰ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਟ੍ਰੇਲਰ ਕੋਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲਗਭਗ 2,600 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ, ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਿਕਸਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀਆਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਹਾਈਡਰੋਜਨ
ਪਾਇਲਟ ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟ੍ਰੇਨ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਫਾਰ ਹੈਰੀਟੇਜ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਿਯਮਤ ਵਪਾਰਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨਿਯਮਤ ਸੰਚਾਲਨ ਦੌਰਾਨ, ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 74010 ਜੀਂਦ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ 7:40 ਵਜੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ 9:40 ਵਜੇ ਸੋਨੀਪਤ ਪਹੁੰਚੇਗੀ। ਵਾਪਸੀ ਸੇਵਾ, ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 74009, ਸਵੇਰੇ 10:40 ਵਜੇ ਸੋਨੀਪਤ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ 1 ਵਜੇ ਜੀਂਦ ਪਹੁੰਚੇਗੀ। ਰੇਲਗੱਡੀ ਲਗਭਗ 356 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਗੇੜਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ (110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ) ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਰੇਲਗੱਡੀ 89 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਵਰ ਕਰੇਗੀ, 12 ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਰੁਕੇਗੀ: ਜੀਂਦ ਸ਼ਹਿਰ, ਪਾਂਡੂ ਪਿੰਡਾਰਾ, ਲਲਿਤ ਖੇੜਾ, ਭਾਂਬੇਵਾ, ਈਸ਼ਾਪੁਰ ਖੇੜੀ, ਬੁਟਾਨਾ, ਗੋਥਰਾ, ਖੰਡਰਾਬ ਅਤੇ ਖੰਡਰਾਬ। ਬਰਵਾਸਨੀ।
ਇਸ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੀਲਗਿਰੀ, ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਂਗੜਾ ਘਾਟੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਮਾਰਗਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ 35 ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਫਲੀਟ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਰੋਲਆਊਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ₹80 ਕਰੋੜ ਪ੍ਰਤੀ ਰੇਲਗੱਡੀ, ਵਾਧੂ ਦੇ ਨਾਲ ₹ਹਰੇਕ ਮਨੋਨੀਤ ਰੂਟ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ 70 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦੇਸੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
ਨਮੋ ਗ੍ਰੀਨ ਰੇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਟ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ 3,200 HP (1,200 kW) ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਫਿਊਲ-ਸੈੱਲ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਡੀਜ਼ਲ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਘਣਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਸ਼ੋਰ ਪਦਪ੍ਰਿੰਟ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਪ-ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜ਼ੀਰੋ ਟੇਲਪਾਈਪ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟਰੇਨਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਈਂਧਨ-ਸੈੱਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਨ-ਬੋਰਡ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਹਿੰਗੇ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਓਵਰਹੈੱਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਈਂਧਨ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਡਿਜ਼ਾਇਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਨਤ ਰੇਲਵੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਮਹਾਰਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ (ਆਈਪੀ) ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਸਾਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਂਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਜਰਮਨੀ, ਚੀਨ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਲਈ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਲੋਬਲ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਰੋਲਆਊਟ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਜੀਂਦ ਵਿਖੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਰੇਲਵੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਲਗਭਗ 3,000 ਕਿਲੋ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਸਿਸ, ਕੰਪਰੈਸ਼ਨ, ਸਟੋਰੇਜ, ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਿਫਿਊਲਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਉੱਨਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਗਠਨ (PESO) ਦੁਆਰਾ ਸੈੱਟਅੱਪ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲੇਅਰਡ ਸੇਫਟੀ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਲੀਕ, ਫਲੇਮ, ਗਰਮੀ, ਅਤੇ ਸਮੋਕ ਡਿਟੈਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ; ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬੰਦ-ਬੰਦ ਵਾਲਵ; ਲਗਾਤਾਰ ਹਵਾਦਾਰੀ; ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਵਾਬ ਸਵੈਚਲਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ। ਰਿਸਰਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨਜ਼ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਆਰਡੀਐਸਓ) ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਵਿਕਸਤ, ਰੇਲਗੱਡੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ-ਜ਼ੀਰੋ ਟੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਲ ਖਾਂਦਿਆਂ, ਯਾਤਰੀ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਰਮਨੀ ਦੇ TUV SUD ਦੁਆਰਾ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
