ਰਾਜ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (SEC) ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਪੰਚਾਇਤ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 63% ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
31,002 ਜਨਤਕ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, 443 (1.43%) ਅਨਪੜ੍ਹ ਹਨ; 13,786 (44.46%) ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਹਨ ਅਤੇ 5,748 (18.54%) ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਿਰਫ਼ 1,251 (4.03%) ਕੋਲ ਐੱਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ, 2,601 (8.39%) ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ, ਅਤੇ 7,177 (23.15%) ਨੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ, 28% ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ, 7.94% ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ, 1.59% ਅਨਪੜ੍ਹ ਹਨ, ਮੈਟ੍ਰਿਕ 14.29%, ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ 23.81% ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ 23.81% ਹਨ।
ਨੌਜਵਾਨ ਚਿਹਰੇ
SEC ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ 34.99% ਚੁਣੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀ 21 ਤੋਂ 40 ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ। ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 13% 21 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 10,848 (34.99%) ਨੁਮਾਇੰਦੇ 31 ਤੋਂ 40 ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਸਨ।
ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ 26% ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਚੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਸੋਲਨ, ਮੰਡੀ, ਪਾਲਮਪੁਰ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਚੁਣੇ ਗਏ ਕੌਂਸਲਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 63.49% ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 54% ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, 50% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਨੀਤੀ ਨੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਸ ਵਧੀ ਹੋਈ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਅਣਰਾਖੀਆਂ (ਖੁੱਲੀਆਂ) ਸੀਟਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
41 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ULB ‘ਤੇ ਹਾਵੀ ਹਨ
41 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ULBs) ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ, ਲਗਭਗ 31,002 ਨੁਮਾਇੰਦੇ-ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਵਾਰਡ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਬੀਡੀਸੀ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਸਮੇਤ – ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਐਸਈਸੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਨਗਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ 400 ਕੌਂਸਲਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਵਿੱਚ 63 ਕੌਂਸਲਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਅੰਕੜੇ ਹੋਰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜਨੀਤੀ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ
ਐਸਈਸੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਹੈ। ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ 6.08% ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੁਣੇ ਗਏ ਕੌਂਸਲਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 1.6% ਅਜਿਹੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, 198 ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ; ਨਗਰ ਕੌਂਸਲਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ 83; ਅਤੇ ਚਾਰ ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਨੂੰ 13.