ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੁਸ਼ਕਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਗੈਰਸੈਨ (ਭਾੜਦੀਸੈਨ) ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਨੂੰ ਸਾਲ 2047 ਤੱਕ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਸੂਬਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਨ ਕਲਿਆਣ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਲਾਭ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦਾ ਪੂਰਕ ਬਜਟ ਵੀ ਇਸੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਲਗਭਗ 26 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਲੰਬਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੂਬਾਈ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼, ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਜਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ-2047 ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।

ਰਾਜ ਦਾ ਜੀਐਸਡੀਪੀ 3.82 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਬੇ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅੰਕੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਹਨ। ਰਾਜ ਦਾ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2.55 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2026-27 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 3.82 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਲਗਭਗ 1.95 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2.74 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਗਰੀਬੀ ਘਟੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 702 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 1,978 ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ MSME ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੇ ਐਸਡੀਜੀ ਇੰਡੀਆ ਇੰਡੈਕਸ 2023-24 ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ 79 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਲਾਭ ਪਿੰਡਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 2026-27 ਦੇ ਪੂਰਕ ਬਜਟ ਵਿੱਚ 7,844.18 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਉਪਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 4,164.32 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪੂੰਜੀ ਵਜੋਂ ਅਤੇ 3,679.86 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਾਲੀਏ ਵਜੋਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਛੇਵੇਂ ਰਾਜ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਟੈਕਸ ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 10.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 12.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 721 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਉਪਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਸਰੋਤ ਮੁਹੱਈਆ ਹੋਣਗੇ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਨਪੂਰਤੀ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਝੋਨਾ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ 1100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਾਇਤਾ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ 500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ 300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਉਪਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੈਰਸੈਨ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਡੈਮ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਈ 122 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਗਾਮੀ ਦਿਵਿਆ ਕੁੰਭ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ 290 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਨੰਦਾ ਰਾਜਜਾਤ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਹਰਿਦੁਆਰ-ਗੰਗਾ ਕਾਰੀਡੋਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ, ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਯੋਜਨਾ ਲਈ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਪਸਾਰ ਲਈ ਅਟਲ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਕਾਰਡ ਸਕੀਮ ਲਈ 125 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਰੁਦਰਪੁਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਸਮੇਤ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ 160 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ 200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੁਵਾ ਭਵਿਸ਼ਿਆ ਨਿਰਮਾਣ ਯੋਜਨਾ, ਖੇਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਹਿਲਾ ਖੇਡ ਕਾਲਜ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਬਾਲ ਭਲਾਈ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਭਿਆਨ, ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਭੱਤਾ, ਕਿਸਾਨ ਪੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਕੀਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਬਜਟ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਬਜਟ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੀ-ਬਜਟ ਸੰਵਾਦ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਔਰਤਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਉੱਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਝਾਅ ਲਏ ਗਏ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਾਲੀਆ ਸਰਪਲੱਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਸਮੇਤ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਆਪਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਨਿਰਮਾਣ, ਸੜਕ ਅਤੇ ਹੈਲੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪਾਰਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਕੈਂਪਸ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਰਸੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਸਾਡੀ ਤਰਜੀਹ ਹੈ। ਸਾਲ 2035 ਤੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਿਵੇਸ਼, ਸਥਾਨਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਬਿਹਤਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਵੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ।